گفت : من از آن جناب از سعى ميانه صفا و مروه پرسيدم كه آيا واجب است و يا مستحبّ ؟ فرمود : واجب است ، عرضه داشتم : آخر خداى تعالى مىفرمايد : * ( ( فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما ) ) * ؟ فرمود : اين در عمره قضاء است ، چون رسول خدا ص با مشركين شرط كرده بود كه بتها را از ميانه صفا و مروه بردارند ، تا وى و اصحابش سعى كنند ، مردى از اصحابش هنوز سعيش تمام نشده بود كه مشركين دوباره بتها را به جاى خود عودت دادند ، در نتيجه اين مسئله پيش آمد كه آيا سعى آن مرد صحيح است و يا بخاطر حضور بتها باطل ؟ لذا اين آيه شريفه در پاسخ اين سؤال نازل شد كه اگر سعى كرده‌ايد ، ميانه صفا و مروه ، در حالى كه بتها هم بوده‌اند ، عيبى ندارد و جناحى بر شما نيست . « 1 » مؤلف : و از كافى هم قريب به اين معنا روايت شده است . « 2 » و در كافى نيز از امام صادق ع روايت آورده كه در ضمن حديثى كه داستان حج رسول خدا ( ص ) را حكايت مىكند ، بعد از طواف پيرامون خانه كعبه و دو ركعت نماز طوافش ، فرمود : * ( ( إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّه ) ) * ، لذا بايد از همانجا آغاز كرد كه خدا آغاز كرده ، چون خداى عز و جل اول نام صفا را برده ، بايد سعى ميانه صفا و مروه از همان صفا شروع شود . آن گاه امام صادق ع فرمود : مسلمانان خيال ميكردند سعى ميانه صفا و مروه از بدعتهايى است كه مشركين آن را درست كرده‌اند ، ولى خداى عز و جل اين آيه را نازل كرد : * ( ( إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللَّه ، فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما ) ) * . « 3 » مؤلف : ميان اين دو روايت كه در شان نزول آيه وارد شده ، منافاتى نيست كه خود خواننده هم بدان توجه دارد و اگر در اين روايت فرمود : به آنچه خدا آغاز كرده بايد آغاز كرد ، منظور ملاك تشريع است ، و در داستان هاجر مادر اسماعيل ع و آمد و شد هفت نوبتش ميانه صفا و مروه ، گذشت كه گفتيم : همين عمل هاجر سنت شد . و در تفسير الدر المنثور « 4 » است كه از عامر شعبى روايت شده كه گفت : در صفا بتى نصب شده بود ، بنام ( اساف ) ، و در مروه هم بتى بنام ( نائله ) ، مردم دوران جاهليت وقتى پيرامون كعبه طواف مىكردند ، مىآمدند بين اين دو بت سعى مىكردند و دست به آنها ميكشيدند . پس همين كه رسول خدا ( ص ) وارد مكه شد ، مردم عرضه داشتند : يا رسول اللَّه ، مشركين كه بين صفا و مروه سعى مىكنند ، بخاطر اساف و نائله شان است نه اينكه سعى ميانه صفا و مروه خود از شعائر باشد ، در پاسخ اين حرف ، آيه : * ( ( إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ ) ) * نازل شد و فهماند كه خداى تعالى

--> 1 - تفسير عياشى ج 1 ص 70 حديث 133 2 - فروع كافى ج 4 ص 435 حديث 8 3 - فروع كافى ج 4 ص 245 حديث 4 4 - تفسير الدر المنثور ج 1 ص 160